جزوه شماره 1
تیر 14, 1396
مقاله شماره یک
تیر 21, 1396

امروزه بیمه­ های مهندسی یكی از شاخص ­های انجام فعالیت ­های تولیدی و عمرانی است و رشد آن در هر كشوری نشان دهنده افزایش فعالیت عمرانی و سازندگی می­باشد و برعكس كاهش آن نمایانگر ركود این گونه فعالیت ­ها است.

بیمه خود یک فعالیت بازرگانی است که به سه گروه اصلی اموال ، اشخاص و مسئولیت تقسیم می گردد و بیمه­ های مهندسی یك نوع فعالیت بیمه در گروه بیمه ­های اموال است كه اولین بار در انگلستان شروع شده است.

در اواسط قرن نوزدهم استفاده از دیگ­ های بخار در بخش صنعت در انگلستان اگر چه تحول بزرگی بود ،  با این حال دیگ های بخار باعث بروز انفجارهایی می­ گردید كه صدمات و خسارات جانی و مالی شدیدی به اشخاص وارد می­ آورد. تعدادی از استفاده كنندگان از دیگ های بخار در سال 1854 میلادی در شهر منچستر در کشور انگلیس گرد هم آمدند و به منظور حمایت از استفاده كنندگان این نوع صنایع سازمانی تشكیل دادند و یك سری متخصصین را جذب كردند. این متخصصین چگونگی راه ­های پیشگیری از انفجار دیگ ها و كاهش زیان های اقتصادی ناشی از این گونه انفجارها را بررسی می كردند و علاوه بر آن مسئولیت تأمین و نگهداری این نوع صنایع را نیز به عهده داشتند.

بعد از این مرحله نیاز به پوشش بیمه­ ای احساس شد و آنها دریافتند كه بایستی حمایت مالی صورت بگیرد و این امر منجر به تأسیس اولین شركت بیمه مهندسی به نام شركت بیمه دیگ های بخار در سال 1858 میلادی شد. تأسیس این شركت زمینه را برای تأسیس شركت ­های بیمه دیگر بوجود آورد. متعاقب آن بیمه تجهیزات الكترونیكی و بیمه مهندسی كارخانجات نیز به تدریج شروع گردید.

در سایر كشورها نیز بعد از انگلستان بیمه ­های مهندسی فعال شد در آلمان و سوئیس بیمه ­های مهندسی با بیمه شكست ماشین­ آلات در سال 1900 میلادی شروع شد.

دو جنگ جهانی با وجود خاطرات تلخی كه داشت اما باعث ارتقاء بیمه­ های مهندسی شد چرا كه بازسازی خرابی و ویرانی ­های قسمت عظیمی از كارخانجات، ساختمان ها، واحدهای بزرگ صنعتی و تولیدی، راه هاو بندرها، سالها وقت و تلاش انسان ها را می ­طلبید و مضافاً اینكه نیاز به سرمایه ­گذاری زیادی داشت.

جلب این سرمایه­ های هنگفت و تشویق سرمایه­ داران به سرمایه ­گذاری در چنین شرایط دشواری بدلیل ترس از دست رفتن سرمایه مانع از آن بوده كه در این كشورها سرمایه­ گذاری صورت گیرد و      سرمایه­ گذاران كمتر رغبت داشتند كه برای انجام پروژه­ های عمرانی و زیربنایی و ترمیم خرابی­ های ناشی از جنگ سرمایه ­گذاری كنند. در این مقطع از زمان نیاز به مؤسسات حمایت­گری احساس می­ شد      تا نظر سرمایه­ داران را جلب كنند و آن شركت­ های بیمه بودند كه توانایی پوشش بیمه پروژه­ ها و سازه­ های مهندسی در حال ساخت یا ترمیم و بازسازی خرابی­ های ناشی از جنگ را داشتند.

بیمه­ های مهندسی با رشته ­های جدید بیمه ای بعداً تكامل پیدا كرد و اختراعات، تولید، تكنولوژی و توسعه صنعت گام ­به­ گام وضعیت بیمه ­های مهندسی را بهبود بخشید تا جایی كه امروزه شركت ­های بیمه دنیا در بیش از 10 رشته بیمه ­های مهندسی فعالیت می­كنند و درصدی از سهم بازار به بخش بیمه­ های مهندسی تعلق دارد و حق بیمه كلانی نصیب شركت های بیمه می ­شود. علاوه بر آن این شاخه از صنعت بیمه یك نوع معیار سنجش برای تعیین میزان عقب ماندگی و یا پیشرفت كشورها محسوب می شود.

اگر بخواهیم فعالیت بیمه­ های مهندسی در ایران را بررسی كنیم شروع آن را از اوایل دهه 1340 به بعد باید جستجو كنیم و این درست زمانی است كه فعالیت­های مختلف اجتماعی، اقتصادی، صنعتی، تولیدی و فرهنگی برای كشور ما فراهم شده بود و شكوفایی اقتصادی، عمرانی و آبادی در ایران كم­ كم خودش را نمایان می­كرد . آمارهایی كه از صدور بیمه ­نامه­ های تمام خطر مهندسی وجود دارد شاهد این مدعا است كه فعالیت­ های عمرانی و صنعتی كم­ وبیش در ایران رواج داشته و اگر این روند در چارچوب سیاست­های توسعه بدون وابستگی پیش می­رفت موجب آثار برجسته و شكوفایی اقتصادی، عمرانی و آبادانی می­شد كه متأسفانه برخلاف این صورت گرفت. به هرحال در ایران فعالیت بیمه­ های مهندسی با همكاری شركت ­های مختلف از جمله شركت بیمه اتكایی مونیخ ری شكل گرفت طوری كه هم اکنون نیز ساختار اصلی شكل بیمه ­نامه­ های تمام خطر مهندسی در بازار بیمه در ایران از شركت مذکور گرفته شده است. دلیل این امر آن است كه شركت بیمه اتكایی مونیخ ری یكی از معتبرترین شركت ­های بیمه اتكایی دنیا بخصوص در زمینه بیمه­ های مهندسی می­ باشد و اكنون نیز بهترین و كارآزموده ترین كارشناسان بیمه اروپایی را در خود جذب نموده و نقش بسیار مهمی را در توسعه بیمه ­های مهندسی به عهده دارد.

در اوایل کار فعالیت های بیمه های مهندسی در ایران  باستثنای تعداد معدودی از بیمه ­نامه­ های مهندسی كه مربوط به بخش خصوصی می­شد بیش از 98 درصد طرح ها و پروژه ­های مهندسی نزد شركت سهامی بیمه ایران كه یك شركت دولتی است بیمه می­ شد و سهم شركت های بیمه خصوصی در بیمه ­های مهندسی بسیار ناچیز بود. به همین دلیل از زمان شروع صدور بیمه ­های تمام خطر مهندسی تا سال 1354 با توجه به آمار حق بیمه صادره در این سالها، ملاحظه می­شود كه میزان حق بیمه­ های دریافتی از رشد بطئی برخوردار بوده هر چند كه رشدی صعودی داشته است. تا اینكه در سال 1354 رشد حق بیمه دریافتی در رشته­ بیمه ­های مهندسی به بالای 95درصد نسبت به سال 1342 رسید و این رشد بدلیل افزایش بهای نفت در بازارهای جهانی و درآمد روزافزون حاصل از آن بود که چهره اقتصاد كشور را دگرگون كرد . در این میان خصوصاً پروژه ­های عمرانی از این حیث بی­ نصیب نشد و در نتیجه صنعت بیمه بالاخص بیمه­ های تمام خطر مهندسی بدلیل نیاز مبرم مجریان پروژه­ های عمرانی و صنعتی به این رشته از بیمه رشد چشمگیری نمود و موجب بالا رفتن حق بیمه ­های دریافتی و جهش ناگهانی حق بیمه­ ها شد. اما این روند رشد، بیشتر از 3 سال طول نكشید و  كشور ما به علت یك دهه درگیری با مسائل و مشكلات بعد از انقلاب شكوهمند اسلامی و تحمیل جنگ 8 ساله مواجه با کندی روند فعالیت ­های اقتصادی گردید و خصوصاً در  دوران جنگ تحمیلی ،  نظام جمهوری اسلامی ایران بدلیل نونهال بودن حكومت اسلامی و بجا ماندن آثار خرابیهای نظام سابق سلطنتی به آن صورت نتوانست به رشد و توسعه اقتصادی دست پیدا كند شركت ­های بیمه نیز از وضعیت خاص بوجود آمده مستثنی نبودند و رشد حق  بیمه در رشته مهندسی به دلیل توقف فعالیت پروژه ­های عمرانی در سال های اولیه بعد از انقلاب از نوسانات زیادی برخوردار بود. تا جایی كه كمترین میزان حق بیمه در سال 1363 بود كه رشدی منفی را نشان می ­داد.

خوشبختانه پایان جنگ تحمیلی با مرحله پنج ساله اول توسعه همه جانبه اقتصادی، اجتماعی، سیاسی کشور و علاوه بر آن بازسازی مناطق و شهرهایی كه در دوران جنگ تحمیلی آسیب­های فراوانی دیده بودند مصادف شد و بر این اساس ساخت كارخانجات، راهها، سدها، فرودگاهها، پایانه ­ها، بنادرو اسكله ها، نیروگاه ها، پتروشیمی، پالایشگاه، ساختمانهای  مسكونی، بیمارستان ها، مدارس، دانشگاه ها و غیره آغاز گردید.  همه اینها از عوامل جهش بیمه­ های مهندسی در ایران بودند. چرا كه شركت ­های بیمه بدلیل داشتن وظیفه سنگین در زمینه تأمین پوشش بیمه ای این رویدادها نقش با اهمیتی را ایفا كردند و می­توان گفت فعالیت چشمگیری در رشته بیمه ­های مهندسی آغاز شد و بالاترین رشد را نیز در سال 1372 در این رشته شاهد بودیم.

بازدید: 118

1 دیدگاه

  1. صادقي گفت:

    با سلام
    ممنون از مطالب ارزشمندتون .بنده نماينده يكي از شركتهاي بيمه اي هستم و مطالب شما برام مفيد هست

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *