تاریخچه بیمه های مهندسی - پایگاه جامع اطلاعات بیمه

تاریخچه بیمه
تیر 14, 1396
مقالات بیمه
مقاله شماره یک-حاوی یک مقاله تخصصی بیمه
تیر 21, 1396

امروزه بیمه­ های مهندسی یکی از شاخص ­های انجام فعالیت ­های تولیدی و عمرانی است و رشد آن در هر کشوری نشان دهنده افزایش فعالیت عمرانی و سازندگی می­باشد و برعکس کاهش آن نمایانگر رکود این گونه فعالیت ­ها است.

بیمه خود یک فعالیت بازرگانی است که به سه گروه اصلی اموال ، اشخاص و مسئولیت تقسیم می گردد و بیمه­ های مهندسی یک نوع فعالیت بیمه در گروه بیمه ­های اموال است که اولین بار در انگلستان شروع شده است.

در اواسط قرن نوزدهم استفاده از دیگ­ های بخار در بخش صنعت در انگلستان اگر چه تحول بزرگی بود ،  با این حال دیگ های بخار باعث بروز انفجارهایی می­ گردید که صدمات و خسارات جانی و مالی شدیدی به اشخاص وارد می­ آورد. تعدادی از استفاده کنندگان از دیگ های بخار در سال 1854 میلادی در شهر منچستر در کشور انگلیس گرد هم آمدند و به منظور حمایت از استفاده کنندگان این نوع صنایع سازمانی تشکیل دادند و یک سری متخصصین را جذب کردند. این متخصصین چگونگی راه ­های پیشگیری از انفجار دیگ ها و کاهش زیان های اقتصادی ناشی از این گونه انفجارها را بررسی می کردند و علاوه بر آن مسئولیت تأمین و نگهداری این نوع صنایع را نیز به عهده داشتند.

بعد از این مرحله نیاز به پوشش بیمه­ ای احساس شد و آنها دریافتند که بایستی حمایت مالی صورت بگیرد و این امر منجر به تأسیس اولین شرکت بیمه مهندسی به نام شرکت بیمه دیگ های بخار در سال 1858 میلادی شد. تأسیس این شرکت زمینه را برای تأسیس شرکت ­های بیمه دیگر بوجود آورد. متعاقب آن بیمه تجهیزات الکترونیکی و بیمه مهندسی کارخانجات نیز به تدریج شروع گردید.

در سایر کشورها نیز بعد از انگلستان بیمه ­های مهندسی فعال شد در آلمان و سوئیس بیمه ­های مهندسی با بیمه شکست ماشین­ آلات در سال 1900 میلادی شروع شد.

دو جنگ جهانی با وجود خاطرات تلخی که داشت اما باعث ارتقاء بیمه­ های مهندسی شد چرا که بازسازی خرابی و ویرانی ­های قسمت عظیمی از کارخانجات، ساختمان ها، واحدهای بزرگ صنعتی و تولیدی، راه هاو بندرها، سالها وقت و تلاش انسان ها را می ­طلبید و مضافاً اینکه نیاز به سرمایه ­گذاری زیادی داشت.

جلب این سرمایه­ های هنگفت و تشویق سرمایه­ داران به سرمایه ­گذاری در چنین شرایط دشواری بدلیل ترس از دست رفتن سرمایه مانع از آن بوده که در این کشورها سرمایه­ گذاری صورت گیرد و      سرمایه­ گذاران کمتر رغبت داشتند که برای انجام پروژه­ های عمرانی و زیربنایی و ترمیم خرابی­ های ناشی از جنگ سرمایه ­گذاری کنند. در این مقطع از زمان نیاز به مؤسسات حمایت­گری احساس می­ شد      تا نظر سرمایه­ داران را جلب کنند و آن شرکت­ های بیمه بودند که توانایی پوشش بیمه پروژه­ ها و سازه­ های مهندسی در حال ساخت یا ترمیم و بازسازی خرابی­ های ناشی از جنگ را داشتند.

بیمه­ های مهندسی با رشته ­های جدید بیمه ای بعداً تکامل پیدا کرد و اختراعات، تولید، تکنولوژی و توسعه صنعت گام ­به­ گام وضعیت بیمه ­های مهندسی را بهبود بخشید تا جایی که امروزه شرکت ­های بیمه دنیا در بیش از 10 رشته بیمه ­های مهندسی فعالیت می­کنند و درصدی از سهم بازار به بخش بیمه­ های مهندسی تعلق دارد و حق بیمه کلانی نصیب شرکت های بیمه می ­شود. علاوه بر آن این شاخه از صنعت بیمه یک نوع معیار سنجش برای تعیین میزان عقب ماندگی و یا پیشرفت کشورها محسوب می شود.

اگر بخواهیم فعالیت بیمه­ های مهندسی در ایران را بررسی کنیم شروع آن را از اوایل دهه 1340 به بعد باید جستجو کنیم و این درست زمانی است که فعالیت­های مختلف اجتماعی، اقتصادی، صنعتی، تولیدی و فرهنگی برای کشور ما فراهم شده بود و شکوفایی اقتصادی، عمرانی و آبادی در ایران کم­ کم خودش را نمایان می­کرد . آمارهایی که از صدور بیمه ­نامه­ های تمام خطر مهندسی وجود دارد شاهد این مدعا است که فعالیت­ های عمرانی و صنعتی کم­ وبیش در ایران رواج داشته و اگر این روند در چارچوب سیاست­های توسعه بدون وابستگی پیش می­رفت موجب آثار برجسته و شکوفایی اقتصادی، عمرانی و آبادانی می­شد که متأسفانه برخلاف این صورت گرفت. به هرحال در ایران فعالیت بیمه­ های مهندسی با همکاری شرکت ­های مختلف از جمله شرکت بیمه اتکایی مونیخ ری شکل گرفت طوری که هم اکنون نیز ساختار اصلی شکل بیمه ­نامه­ های تمام خطر مهندسی در بازار بیمه در ایران از شرکت مذکور گرفته شده است. دلیل این امر آن است که شرکت بیمه اتکایی مونیخ ری یکی از معتبرترین شرکت ­های بیمه اتکایی دنیا بخصوص در زمینه بیمه­ های مهندسی می­ باشد و اکنون نیز بهترین و کارآزموده ترین کارشناسان بیمه اروپایی را در خود جذب نموده و نقش بسیار مهمی را در توسعه بیمه ­های مهندسی به عهده دارد.

در اوایل کار فعالیت های بیمه های مهندسی در ایران  باستثنای تعداد معدودی از بیمه ­نامه­ های مهندسی که مربوط به بخش خصوصی می­شد بیش از 98 درصد طرح ها و پروژه ­های مهندسی نزد شرکت سهامی بیمه ایران که یک شرکت دولتی است بیمه می­ شد و سهم شرکت های بیمه خصوصی در بیمه ­های مهندسی بسیار ناچیز بود. به همین دلیل از زمان شروع صدور بیمه ­های تمام خطر مهندسی تا سال 1354 با توجه به آمار حق بیمه صادره در این سالها، ملاحظه می­شود که میزان حق بیمه­ های دریافتی از رشد بطئی برخوردار بوده هر چند که رشدی صعودی داشته است. تا اینکه در سال 1354 رشد حق بیمه دریافتی در رشته­ بیمه ­های مهندسی به بالای 95درصد نسبت به سال 1342 رسید و این رشد بدلیل افزایش بهای نفت در بازارهای جهانی و درآمد روزافزون حاصل از آن بود که چهره اقتصاد کشور را دگرگون کرد . در این میان خصوصاً پروژه ­های عمرانی از این حیث بی­ نصیب نشد و در نتیجه صنعت بیمه بالاخص بیمه­ های تمام خطر مهندسی بدلیل نیاز مبرم مجریان پروژه­ های عمرانی و صنعتی به این رشته از بیمه رشد چشمگیری نمود و موجب بالا رفتن حق بیمه ­های دریافتی و جهش ناگهانی حق بیمه­ ها شد. اما این روند رشد، بیشتر از 3 سال طول نکشید و  کشور ما به علت یک دهه درگیری با مسائل و مشکلات بعد از انقلاب شکوهمند اسلامی و تحمیل جنگ 8 ساله مواجه با کندی روند فعالیت ­های اقتصادی گردید و خصوصاً در  دوران جنگ تحمیلی ،  نظام جمهوری اسلامی ایران بدلیل نونهال بودن حکومت اسلامی و بجا ماندن آثار خرابیهای نظام سابق سلطنتی به آن صورت نتوانست به رشد و توسعه اقتصادی دست پیدا کند شرکت ­های بیمه نیز از وضعیت خاص بوجود آمده مستثنی نبودند و رشد حق  بیمه در رشته مهندسی به دلیل توقف فعالیت پروژه ­های عمرانی در سال های اولیه بعد از انقلاب از نوسانات زیادی برخوردار بود. تا جایی که کمترین میزان حق بیمه در سال 1363 بود که رشدی منفی را نشان می ­داد.

خوشبختانه پایان جنگ تحمیلی با مرحله پنج ساله اول توسعه همه جانبه اقتصادی، اجتماعی، سیاسی کشور و علاوه بر آن بازسازی مناطق و شهرهایی که در دوران جنگ تحمیلی آسیب­های فراوانی دیده بودند مصادف شد و بر این اساس ساخت کارخانجات، راهها، سدها، فرودگاهها، پایانه ­ها، بنادرو اسکله ها، نیروگاه ها، پتروشیمی، پالایشگاه، ساختمانهای  مسکونی، بیمارستان ها، مدارس، دانشگاه ها و غیره آغاز گردید.  همه اینها از عوامل جهش بیمه­ های مهندسی در ایران بودند. چرا که شرکت ­های بیمه بدلیل داشتن وظیفه سنگین در زمینه تأمین پوشش بیمه ای این رویدادها نقش با اهمیتی را ایفا کردند و می­توان گفت فعالیت چشمگیری در رشته بیمه ­های مهندسی آغاز شد و بالاترین رشد را نیز در سال 1372 در این رشته شاهد بودیم.

1 دیدگاه

  1. صادقي گفت:

    با سلام
    ممنون از مطالب ارزشمندتون .بنده نماینده یکی از شرکتهای بیمه ای هستم و مطالب شما برام مفید هست

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *