بررسى فقهى مساله بيمه (قسمت دوم) - پایگاه جامع اطلاعات بیمه

nokate bime
بررسى فقهى مساله بیمه (قسمت اول)
مرداد 3, 1397
نوشته های بیمه ای
بیمه فر وختنی است یا خریدنی؟(قسمت اول)
مرداد 5, 1397
nokate bime

نکات بیمه ای

   بیمه معامله معمولى

علم و دانائى یکى از شرایط معامله است و معامله نباید از روى جهل و به‌صورت شانسى باشد، بلکه باید با چشم باز صورت گیرد. این شرط در هر عقدى حتى عقد نکاح هم صادق است. یعنى اگر مثلاً شخصى دو دختر دارد و پدر به‌عنوان وکالت در هنگام عقد بگوید: ”من یکى از دو دختر خود را به عقد ازدواج تو در مى‌آورم“ و پسر هم قبول کند و سپس انتخاب به‌دست پدر یا خود زوج باشد، امر مجهولى مى‌شود و معاملهٔ مجهول هم باطل است. در باب بیمه ممکن است گفته شود که این عقد، معاوضه‌اى میان دو امر مالى است. از یک‌طرف حق بیمه‌اى که بیمه‌گذار مى‌دهد و از طرف دیگر آن پولى که بیمه‌گر در ازاءِ خسارت متعهد شده است، و لذا معاوضه‌اى میان دو پول صورت مى‌گیرد. اگر واقعاً ماهیت بیمه معاوضه میان دو مقدار پول با این کیفیت باشد، طبق اصول فقهى باطل است و یکى از موانعى را دارا است که معامله را باطل و شبیه قمار مى‌کند و نیز به‌صورت امر مجهولى در مى‌آورد. در این مورد حق بیمه‌اى که من مى‌پردازم معلوم است ولى درمقابل چه مى‌خواهم بگیرم. آیا بالاخره وجهى مى‌گیرم یا نمى‌گیرم یا اصلاً در این مدت خسارتى بر من وارد نخواهد شد که من به چیزى بگیرم؟ به فرض اینکه در طول سال خسارتى هم وارد شود میزان این خسارت چقدر خواهد بود؟ که باز مبلغ آن مجهول است ، همان تأمین پیداکردن از ورشکستگى یا خسارت زیاد و از این قبیل است. 
لذا پولى را که بیمه‌گر یا مؤسسه‌ بیمه مى‌دهد، طرف معامله نیست، یکى از عوضین معامله نیست، بلکه چیزى‌ که از طرف بیمه‌گر به بیمه‌گذار داده مى‌شود نفس تأمین است و همان تأمین و تعهد است که ارزش دارد و بیمه‌گذار هم در مقابل این تعهد، حق بیمه را مى‌پردازد. پس یکى از عوضین معامله پول بیمه‌گذار است که جنبهٔ مادى دارد و یکى دیگر از عوضین، تعهد و تأمینى است که بی لذا هم اصل آن و هم مبلغ آن مجهول است. بنابراین معلوم بودن که یکى از شرایط صحت معامله است در اینجا وجود نخواهد داشت و این عقد را باطل مى‌کند. ولى اگر ماهیت بیمه همان مسئلهٔ تأمین باشد که آن را به‌صورت معامله معلومى در آورد در آن صورت صحیح خواهد بود و اصولاً اینچنین هم تصور مى‌شود که ماهیت بیمه همین باشد و در واقع معامله‌اى که از یک‌طرف مجهول باشد نخواهد بود. جنبهٔ عقلانى این معامله هم که عقلاً اقدام به آن مه‌گر در مقابل آن پول به بیمه‌گذار مى‌دهد. تعهد یک امر مشخصى است و اگر عقلاً چنین معامله‌اى را اختراع کرده باشند که در مقابل تعهد، پول داده شود، چون تعهد امر مشخصى است لذا این معامله به هیچ‌یک از موانعى که در کتب فقهى مستور است بر خورد پیدا نمى‌‌کند و چنین معامله‌اى صحیح خواهد بود. بنابراین مشکل مجهول‌ بودن از باب بیمه، به این طریق حل مى‌شود.  

   

    بیمه از دیدگاه امام خمینى (ره)

مسائل بیمه از دیدگاه امام خمینى (ره) چندبار مورد بحث قرار گرفته است. یک‌بار در تاریخ مرداد ماه ۱۳۴۳ هجرى در حوزهٔ علمیهٔ قم مطرح فرموده‌اند و بار دیگر در کتاب گران‌قیمت تحریرالوسیله که به‌سال ۱۳۸۴ هجرى قمرى در شهر بورساى ترکیه تألیف نموده، مسائل بیمه را ذکر فرموده‌اند و یک‌بار نیز در مسائل متفرقهٔ توضیح‌المسائل، جوانب مختلف این موضوع را مورد بررسى قرار داده‌اند.     

 

     بیمه از توضیح‌المسائل

مسئله: بیمه قرار و عقدى است بین بیمه‌کننده و مؤسسه یا شرکت یا شخص که بیمه را مى‌پذیرد و این عقد مثل سایر عقدها محتاج به ایجاب و قبول است و شرایطى که در موجب و قابل و عقد در سایر عقود، معتبرا ست درا ین عقد نیز معتبر است و مى‌توان این عقد را با هر لغتى و زبانى اجراء کرد.     
مسئله: ظاهراً تمام اقساط بیمه صحیح باشد، بیمه، چه بیمهٔ عمر باشد یا بیمه کالاهاى تجارتى یا عمارات یا کشتى‌ها و هواپیماها و یا بیمهٔ کارمندان دولت یا مؤسسات، یا بیمهٔ اهل یک قریه باشد. بیمه عقد مستقلى است و مى‌توان بعضى عقود دیگر از قبیل صلح آن را اجراء کرد./مدیریار  

این مطلب رو هم از دست ندید: 

ده نکته‌ ی مدیریت زمان که کار می‌کند

 پایگاه جامع اطلاعات بیمه (اینشورنس اینفو)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *