خلآ تفاهم‌نامه‌ی صنعت بیمه‌ و گردشگری

مدت زمان مطالعه : ۴ دقیقه

 

 صنعت گردشگری به‌عنوان مهم‌ترین صنعت جهان یاد می‌شود. این صنعت ابعاد مختلف نظام اجتماعی، فرهنگ، سیاست و اقتصاد را تحت تاثیر قرار می‌دهد. شاهد مدعا عبور بیش از یک ‌میلیارد‌ و ‌۳۰۰ میلیون نفر (در سال ۲۰۱۷) از مرزهای جغرافیایی کشورهاست. این حجم از جابه جایی بدون تردید همراه با ریسک‌هایی است که خود پای صنعت بیمه را وسط می‌کشاند. آنچه از بیمه‌ها انتظار می‌رود شناخت نیازهای اصلی صنعت گردشگری، شناسایی و مدیریت ریسک‌ها است و در جاهایی نیز بین سایر صنایع حلقه اتصال باشد. آنچه اجتناب ناپذیر است ایجاد همکاری گروهی بین صنعتی است. به‌منظور بررسی جوانب مختلف هم‌افزایی بین صنعت گردشگری و بیمه، میزگردی را با حضورغلام‌حیدر ابراهیم بای سلامی استاد دانشگاه تهران و مدیر گردشگری سازمان تامین اجتماعی، مجید بختیاری مدیرعامل بیمه دی، خانم زهرا زمانی کارآفرین حوزه تکنولوژی سفر و حسن قدمگاهی معاون اداری و مالی هگتا تدارک دیده‌ایم. خواندن مشروح این میزگرد به علاقه‌مندان توصیه می‌شود.


*لطفاً تجاربی که جهان در رابطه با بیمه سفر دارد را بررسی کنید؟
ابراهیم‌بای‌سلامی: امروزه از صنعت گردشگری به عنوان مهم‌ترین صنعت جهان نام برده می‌شود زیرا بزرگ‌ترین پدیده در جامعه مدرن است، تاکنون این سابقه وجود نداشته که بیش از یک ‌میلیارد‌ و‌۳۰۰ میلیون نفر در این حوزه با آرامش و امنیت از مرزهای جغرافیایی عبور کرده باشند، تعداد این گردشگران که اکثراً افرادی بالغ هستند به تناسب جمعیت هفت میلیاردی دنیا بسیار قابل‌توجه‌ است. از طرف دیگر تأثیرات و کارکردهای این صنعت در دنیا بسیار گسترده بوده و به عنوان صنعتی فرابخشی ابعاد مختلف نظام اجتماعی، فرهنگ، سیاست و اقتصاد را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد و شما شاهد تحولی هستید که از توجه به چنین صنعتی نشأت گرفته است. این مسئله در استراتژی ملی و بین‌المللی اکثر کشورها مورد توجه قرار گرفته و حتی کشورهایی که در ظاهر جاذبه‌های مهم و عمده‌ای ندارند از طریق برگزاری رویدادهای مختلف، همایش، کنفرانس و بهانه‌هایی مانند دعوت از اقشار و اصناف متفاوت دنیا به کشور خودشان، قصد دارند فرآیند میهمانی و میزبانی را ایجاد کنند. به معنای دقیق‌تر پدیده گردشگری فراتر از یک صنعت است و در جامعه مدرن از آن به عنوان یک پدیده خاص یاد می‌کنیم. در سال ۲۰۱۵ حدود ۵۳۷ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری خارجی بین کشورهای جهان صورت گرفته که به واسطه آیتم‌ها و مشخصه‌های خاص با سایر سرمایه‌گذاری‌ها تفاوت دارد. یعنی کشوری که سعی دارد حداکثر استفاده را با تسلط بر فناوری و تکنولوژی از سرمایه خود ببرد اقدام به صدور سرمایه می‌کند، صدور سرمایه‌ای که متفاوت از سرمایه‌گذاری داخلی است به سنجش ابعاد و ریسک‌های مختلف می‌پردازد. جالب است بدانید که ۲۷۰ میلیارد دلار برای صنعت گردشگری سرمایه گذاری شده است.
*با توجه به سخنان شما تقریباً نیمی از سرمایه به گردشگری اختصاص داده شده است؟
ابراهیم‌بای‌سلامی: بیش از نصف سرمایه‌گذاری خارجی کشورها در صنعت گردشگری اتفاق افتاده است.
*این سرمایه‌گذاری به صورت مستقیم اتفاق افتاده یا در بخش مرتبط است؟
ابراهیم‌بای‌سلامی: آمار که نشان‌دهنده هزینه‌های مستقیم در هتل‌ها، ایرلاین‌ها و مؤلفه‌های اصلی صنعت گردشگری‌ است و توسط بانک جهانی منتشر شده. به هر حال صنعت گردشگری محور و اساس تجارتی ا‌ست که بر مبنای میهمانی و میزبانی قرار گرفته و صنعت آن دارای اصلی است شش مؤلفه، اولین مؤلفه جاذبه‌های گردشگری ا‌ست که شامل جاذبه‌های طبیعی، فرهنگی ـ تاریخی‌، خدماتی یا صنعتی بوده که تعریف را فراتر از WTO در نظر گرفته ایم زیرا در آن سازمان چنین جاذبه‌ها به صورت انسان‌ساخت و غیرانسان‌ساخت تعریف می‌شوند و تعریف ما در مؤلفه‌های تجاری و غیرتجاری جامعتر است و تقسیم‌بندی مصداقی‌تری را در اختیار قرار می‌دهد. مؤلفه دوم حمل‌و‌نقل‌ است که هر یک از حمل‌ونقل‌های هوایی، زمینی، دریایی و ریلی سهم، دیسیپلین‌ها و تعریف‌های مختص به بیزینس خود را دارند. مؤلفه سوم که از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و به‌تنهایی می‌تواند گرانیگاه و عرصه ارائه این صنعت باشد مبحث اقامت و هتل است که بخش مهمی از سرمایه‌گذاری در آن اتفاق می‌افتد. بحث هتل و اقامت مناسب به قدری اهمیت دارد که کشورهای فاقد هتل و اقامت مناسب تقریباً از محدوده بازاریابی بینالمللی گسترده حذف می‌شوند، زیرا کسی که از مبدأ حرکت می‌کند توقع دارد در مقصد امکاناتی همطراز یا بهتر از مبدا و محل سکونت خود داشته باشد. مؤلفه چهارم پذیرایی، رستوران و غذاست که اهمیت فوق‌العاده‌ای دارد. امروز در دنیا غذا به قدری اهمیت پیدا کرده که از آمریکا به عنوان مظهر سرمایه‌داری و اقتصاد فعال دنیا به جای کاپیتالیسم و امپریالیسم با عنوان (مک‌دونالیسم) شناخته می‌شود. این عنوان توسط جرج ریترز در دانشگاه به کار برده شد و اکنون در کتاب‌ها و ادبیات علمی دیده می‌شود. اما وقتی به شکل مک‌دونالد و KFC باشد علاوه بر سود بالا و درآمد وسیع رضایت خاطر بالایی را هم فراهم می‌آورد. مؤلفه پنجم بازار، خرید، سوغات و صنایع‌دستی ا‌ست. اکثر گردشگرانی که درآمد سرانه سالانه‌شان بیش از ۳۰ هزار دلار است، دوسوم هزینه سفر آنها به خرید اختصاص مییابد. البته برای گردشگر با قدرت مالی پایین‌تر اقامت، هتل، تهیه بلیت و… مورد چانه‌زنی و تحقیق بیشتر است، اما گردشگر طبقه متوسط به بالا عمدتاً به دنبال خرید و تفریحاتی‌ است که جذابیت‌های بیشتری را برایش داشته باشد. برای مردم ایران هم به دلایل سنتی مبحث خرید، سوغات و تنوع بازارهای مختلف دنیا مهم است. مؤلفه ششم خدمات اختصاصی و Special service مانند تورگردانی، تورلیدری، مارکتینگ و بازاریابی مخصوص گردشگری؛ تبلیغات، ترویج، مدیریت ویژه بانک، بیمه فناوری اطلاعات و ارتباطات و… است که خدمات و زیرساختهای فوق‌العاده مهمی هستند. اتفاقاً بیمه بخشی از سرویس‌های ویژه اطمینان‌زاست همچنین در این زمینه مباحث ICT؛ فناوری اطلاعات، ارتباطات و آموزش مخصوص گردشگری نیز از اهمیت ویژه‌ای برخوردارند که قسمت آموزش به تورلیدری و راهنمایی تورها و گردشگران از لحاظ زبان، فرهنگ تفسیر جاذبه‌ها و… مرتبط است. سرمایهگذاری مدنظر در بستر اصلی این مولفهها قرار می‌گیرد و صدها کسب‌وکار و بیزینس بر این شش رشته جاری‌ است که مصداق بارز آن را در مثال «السیاحه نهرین الذهب: گردشگری جویی از طلاست» می‌بینید، بدیهی است که این جوی طلا شعب مختلفی برای کسب‌وکار و درآمد دارد.
*یکی از مهم‌ترین مسائل در گردشگری پرداخت است که قبل از هر چیزی باید به آن توجه کرد، شما از منظر فناوری فضای کلی گردشگری را چگونه ترسیم می‌کنید؟
زمانی: به دلیل تخصصی که در تکنولوژی سفر (Travel Tech) دارم، روی صحبتم تکنولوژی ا‌ست. به نظر من مؤلفه آخر مدنظر جناب دکتر مهم‌ترین مسئله است، دیگر مؤلفه‌ها تقریباً در ایران ضعیف نیستند بنابراین باید دید چرا به پتانسیل موجود در گردشگری نمی‌رسیم و تکنولوژی گردشگری ما ضعیف است. زمانی که از تکنولوژی گردشگری صحبت می‌کنیم اکثر دوستان به محتوای دیجیتال می‌پردازند. اینجا بهتر است محتوا را کنار گذاشته و در رابطه با زیرساخت‌ها به بحث بنشینیم. تمام مؤلفه‌های مذکور می‌توانند به صورت مجزا وجود داشته باشند، ما در رابطه با هتل‌های فوق‌العاده، ایرلاین‌ها، اتوبوس و دیگر امکانات در حد استاندارد هستیم و به جرأت می‌توان گفت از یکسری از کشورهایی مانند هند که پذیرش زیادی دارند بهتریم. اما آنها به دلیل تکنولوژی ارتباطی قوی، توریست‌های زیادی دارند. تکنولوژی ارتباطی بین مسافر و Service Providerهای مختلف مانند هتل، ایرلاین، شرکت‌های مسافرتی، شرکت‌های پرداخت، شرکت‌های بیمه که بیمه‌های مسافرتی ارائه می‌دهند پلتفرم‌هایی ایجاد می‌کند که تمام بازیگران را دربرمی‌گیرد.
*می‌توانید راجع به پلتفرم با جزئیات و به‌طور تقسیم‌بندی‌شده صحبت کنید؟
زمانی: مبحث پلتفرم هنگامی پیش می‌آید که مسافر تصمیم به سفر بگیرد در این صورت باید Communicationها؛ ارتباطات و محتوا  به دستش برسد و بتواند به‌راحتی و از طریق جست‌وجو در مورد مقصدهای مختلف اطلاعات کسب کند، تا بتواند از طریق اطلاعاتی که دریافت کرده پله‌ای جلوتر از رزرواسیون‌، قیمت‌، امکانات و مزیت‌های مختلف قرار گیرد. البته این کسب اطلاعات الزاماً به معنای بلیت ارزان و هتل مناسبت نیست بلکه می‌تواند دستاوردهای فرهنگی، اجتماعی، آموزشی، صنعتی، بیزینسی، تجاری و… هم باشد. مسافر می‌تواند از طریق جمع‌آوری چنین بسته‌ای تصمیم نهایی را اخذ کند، پس از آن سرویس پرووایدرها اهمیت پیدا می‌کنند. مسافر باید به سراغ پلتفرم‌هایی برود که اجازه مدیریت سفر را در زمینه رزرو، دریافت خدمات، تورهای شهری، خرید سوغاتی، رفتن به فروشگاه‌ها و… برایش فراهم می‌کنند و درنهایت پس از ورود مسافر و طی تمام پروسه‌ها باید سرویس پرداخت را مدنظر داشته باشیم. وقتی مسافری قصد رفت و برگشت از یک نقطه جهان به نقطه دیگر را دارد، در تمام طول مسیر می‌توانیم شرکت‌های ارائه دهنده خدمات پرداخت یا PSPها را درگیر کنیم و مسلماً زمانی که مسافر به کشور خود بازمی‌گردد می‌تواند این دانش را به دیگری انتقال دهد.

*اکنون در چه سطحی از جهان قرار گرفته‌ایم و سرمایه‌گذاری‌مان در مبحث تراول‌تک چگونه است؟
زمانی: این پلتفرم و ارتباط بین تمام بازیگران این صنعت مطرح است، وقتی در رابطه با تراول‌تک در دنیا صحبت می‌کنیم به هیچ‌وجه رزرواسیون آنلاین، جذابیت‌ها و… در ایران مدنظر نیست، بلکه مباحث پیشرفته‌تری مانند دیتا ماینینگ، هوش مصنوعی و… رفتار مشتری را پیش‌بینی می‌کنند و به مسافر می‌گوید که چه چیزهایی را دوست خواهد داشت و چه چیزهایی را می‌تواند ببیند که تاکنون ندیده است. این پیش‌بینی بیشتر راجع به اینترنت اشیا؛ IOT یا سرویس‌های پیرامونی مسافر هستند که نحوه سرویس‌دهی در منطقه موردنظر را معرفی می‌کنند. مانند چَت‌بات‌هایی که رفتارتان را در دنیای دیجیتال تشخیص داده و اگر تصمیم به سفر گرفتید به شما خواهند گفت که کجا را بیشتر دوست دارید، سفرتان را مدیریت می‌کند. تکنولوژی بلاک‌چین، قراردادهای هوشمند (Smart Contract) و… در صنعت توریسم وارد شده  و اینگونه نیست که با یک شرکت ارائ هدهنده خدمات خارجی نامه ردوبدل کنید و او هم از طریق فرس/ریسک نیوز

پایگاه جامع اطلاعات بیمه (اینشورنس اینفو)